سیستم های اعلام حریق

دسته بندی سیستمهای اعلام حریق :

        عموما، طراحی، اجراء و استفاده عملیاتی از سیستمهای اعلام حریق جهت حفاظت از جان افراد(Life protection) و اموال (Property protection) صورت می گیرد. بهمین خاطر، هدف سیستمهای اعلام حریق براساس استانداردهای معتبر از جمله BS5839.Part1 دارای سطوح مختلف با کاربری های خاص خود میباشند. که به دو دسته تقسیم می شوند:

  • حفاظت از جان با علامت اختصاری L
  • حفاظت از اموال با علامت اختصاری P

    محدوده ها در سیستمهای حفاظت از جان (L) که با هدف محفاظت از جان اشخاص طراحی میگردند بصورت زیر دسته بندی میشوند:

 1) نوع L1: سیستم دستی همراه با سیستم خودکار و آژیر برای کلیه فضاهای ساختمان باستثنای حمام، سرویس بهداشتی و... ( به غیر از اماکنی که در آنها از تجهیزات الکتریکی مانند دست خشک کن یا سشوار استفاده میشود). در راهرو و سالنهایی که عمق کمتر از 800mm و کمدها و قفسه هاییکه کمتراز یک متر مربع فضا دارند به هشدار دهنده نیازی نمیباشد.

 2)نوع L2: سیستم دستی بهمراه بهره گیری از دتکتورهای دودی در مسیرهای خروجی و دتکتورهای حرارتی ترکیبی برای اطاقهای همجوار مسیرهای خروجی . همچنین به همراه استفاده از سیستم خودکار در اماکنی که احتمال آتش سوزی زیاد در آنها محتمل است مثل موتورخانه ها، انبارها و... ( انبارها نیز از دسته اماکنی هستند که در این نوع سیستم میبایست به دتکتور مجهز باشند و بطور خودکار محافظت و کنترل شوند).

 3)نوع L3: سیستم دستی بهمراه بهره گرفتن از دتکتورهای دودی در مسیر خروج و همچنین استفاده از دتکتورهای ترکیبی (دودی حرارتی) جهت اطاق و سالنهای همجوار با مسیرهای خروج.

 4)نوع L4: سیستم دستی به همراه استفاده از دتکتورهای دودی جهت مسیرهای خروج اضطراری.

 5)نوع L5: سیستم دستی بهمراه استفاده از سیستم اعلام خودکار، صرفا برای اماکنی که دارای خطر زیادی جهت بروز حریق هستند و اصطلاحا ریسک خطر آتش سوزی در آنها زیاد است.

 6)(نوعM): سیستم صد در صددستی (Manual) و غیر خودکار که در آن جهت اعلام حریق فقط و فقط از شستی های نصب شده جهت اعلام حریق استفاده می شود.

 درجه بندی اجمالی سیستم ها

حفاظت از اموال

حفاظت از جان

                           شـــــــرح

---

M

دستی – صرفا استفاده از شستی اعلام حریق

P2/M

L5

+Mتشخیص خودکار ، فقط برای فضاهایی با خطر بالا

P2/M

L4

+Mتشخیص خودکار مسیرهای خروج اضطراری

P2/M

L3

+Mتشخیص خودکار مسیرهای فرار واتاق های منتهی به مسیرهای فرار

P2/M

L2

+Mتشخیص خودکار فضاهایی با خطر بالای حریق و فضاهای استراحتگاهی

P1/M

L1

+M تشخیص خودکار کلیه اماکن و فضاها

 در جدول فوق، در خصوص حفاظت از اموال دو روش جزئی و کلی مشهود است:

  • روش P1: مراقبت و حفاظت از کلیه فضاهای موجود در ساختمان با استفاده از سیستم خودکار، بجز فضاهای استثناء شده که در نوع L1 بیان گردید.
  • روش P2: کنترل برخی فضاهایی که توسط سیستم اتوماتیک از قبل مشخص نشده اند.

 در جدول ذیل، برخی از فضاها، تعیین سطح سیستم شده اند:

نوع فضا

احتمال خطر کم

احتمال خطر زیاد

اماکن تفریحی توریستی

M

L1

هتل، خوابگاه واستراحتگاهها

L2

L1

فروشگاهها و مراکز تجاری، کارخانجات ، انبارها و رستوران ها

P21M یا M

P1/M

مراکز خرید بزرگ مسقف

L3

L1

بیمارستان، درمانگاه

L1

L1

دفاتر بیمه ای و بایگانیها

M/P2

M/P1

پایانه های حمل ونقل و تر ابری

M/L5

M/L5

مراکز پرستاری از کودکان و سالخوردگان

L3

L1

ساختمان هایی با فضاهایی که برای خروج اضطراری مشکل دارند

M/L5

M/L4

مدارس، دانشگاهها

M

M/P2/L4

ندامتگاه و زندان ها

M

L5

 زون بندی (منطقه بندی) سیستم های اعلام حریق

    دقت، راحتی و سرعت عمل در شناسایی دقیق محل بروز حریق، بخصوص در ساختمانهای با وسعت زیاد، ضرورت زون بندی محل را به مناطق با وسعت کمتر و جداگانه باعث میشود، و اهم عوامل موثر، نوع کاربری، وسعت و تقسیم بندی مناطق کوچکتر ضد حریق در ساختمان است.

 کارآیی عوامل مذکور در زون بندی، مستلزم رعایت موارد ذیل است:

  • حداکثر مساحت یک زون از 2000 متر مربع تجاوز نکند.
  • هر منطقه زون که در ساختمان افزون بر300 متر مربع باشد الزاما باید یک منطقه بحساب آید.
  • بشرطی میتوان بخشی از ساختمان را یک زون بحساب آورد که کل مساحت آن قسمت از 300 متر مربع کمتر باشد.
  • زون بندی جهت مقابل با حریق در ساختمان، از مهمترین عوامل تعیین کننده زون بندی است، لذا به رغم توجه به مقدار وسعت، حتما باید به میزان آتشگیری منطقه نیز توجه ویژه داشت. در اینصورت مزهای منطقه شناسایی حریق، محدود به زون بندی حریق است، لذا راه پله، چاه آسانسور و ... که توسط دیوارهای ضد آتش از اماکن دیگر جدا شده اند می توانند علیرغم فضایی که دارند ،مانند پشت بامها به عنوان یک زون مستقل در نظر گرفته شوند.
  • با توجه به نحوه استقرار دیوارهای ضد حریق و اماکن مجزا شده، ممکن است فضاها بصورت افقی ( سطع طبقات ) و یا عمودی مانند چاه آسانسورها بحساب آیند.
  • در صورت بروز حریق، نباید فضای جستجو در یک زون بیش از 30 متر مربع باشد، لذا فاصله جستجو، مقدار مسافتی خواهد بودکه جهت پیدا کردن محل حریق باید پیموده شود.
  • مناطق از نظر سیم بندی و زون بندی به دو گروه تقسیم میشوند:
  1. منطقه تشخیص Detection Zone
  2. منطقه هشدار Alarm Zone

      در منطقه تشخیص Detection Zone ، هم بندی بین دتکتورها و شستی های اعلام حریق در سطح مشخصی که بعنوان یک زون بیان شده صورت خواهد گرفت و در زمان عمکرد یک شستی و یا فعال بودن یک دتکتور خودکار، نشانگر مربوط به همان زون و یا کد تعریف شده به همان دتکتور در سیستم آدرس پذیر ، در تابلوی کنترل مرکزی فعال میشود. در صورتیکه هم بندی بین آژیرها و دیگر هشدار دهنده های صوتی علاوه بر اینکه که ممکن است در یک زون انجام پذیرد ولی دز زمان فعال شدن میتواند چندین زون همجوار و یا کل زونها را شامل شود، لذا یک منطقه زون امکان تقسیم شدن به چندین منطقه را دارد. همچنین مناطق تشخیص ، ورودیها و مناطق هشدار، خروجی های تابلوی کنترل مرکزی را تشکیل داده، یکی از عوامل مهم در تشخیص مشخصات تابلوی کنترل مرکزی ،تعداد مدارهای ورودی وخروجی است.

    اشتباه یا غیر فنی بودن منطقه زون و یا زیاد بودن تعداد زونها بدون پیروی از اصول فنی و استاندارد تعریف شده، باعث سردرگمی و گیج شدن افزاد در تعیین و تشخیص محل آتش میگردد.

  • استقامت دیوار و پارتیشن هایی که بعنوان مرز فضاها در ساختمان بشمار میآیند میبایست از نیم ساعت کمتر نباشند.

 انواع سیستم های اعلام حریق

 سیستم های اعلام حریق به پنج نوع زیر تقسیم می شوند :

 1 – سیستم های کانونشنال یا متعارف                         Conventional system                

 2 – سیستم های آدرس پذیر                                     Addressable system                       

 3- سیستم های هوشمند                                             Intelligent system

 4- سیستم های وایرلس (بی سیم)                                     Wireless system

 5- سیستم های هوشمند مدیریت ساختمان BMS=Building Management system            

 سیستم اعلام حریق متعارف یا کانونشنال(آدرس دهی توسط چراغ هشدار دهنده تابلو مرکزی)

     کانونشنال یا متعارف از قدیمی ترین سیستمهای اعلام حریق است که علیرغم تغییرات کم در ساختان و طراحی همچنان در حال استفاده هستند. در این سیستم چندین دتکتور ( دودی/حرارتی یا ترکیبی)، شستی و آژیر، یک زون (منطقه) را در ساختمان کنترل میکنند و در پوشش یک مدار به هم پیوسته با اتصال به تابلوی مرکزی، نشان دهنده یک زون در سیستم بشمار میآید.

 اجزای یک سیستم اعلام حریق بشرح زیر است:

     پنل یا تابلوی کنترل مرکزی : تابلوی کنترل مرکزی برای دریافت پالس خطای ارسال شده از سول تجهیزات منصوبه در سیستم ( دتکتورها، شستی ها و.. ) طراحی شده اند که نهایتا مشخص نمودن محل وقوع حریق را در کل سیستم بعهده دارند.

  • دتکتور : بروز حریق با دود، حرارتی و نورهای ماوراء بنفش و مادون قرمز همراه است، لذا دتکتورها با تشخیص هرکدام از این عوامل، وقوع حریق را متوجه میشوند، و بهمین خاطر در سه دسته: دتکتور دودی، دتکتور حرارتی، و دتکتور شعله (بیم) خلاصه میشوند.
  • شستی اعلام حریق : عملکرد این تجهیزات همانند یک سوییچ (کلید) است. بصورت دستی عمل می کنند. اشخاصی که بروز حریق را متوجه شده اند میتوانند قبل از عملکرد دتکتورها با فشردن شیشه یا طلق موجود روی آنها باعث فعال شدن سیستم اعلام حریق گردند.
  • آژیرها : آژیرها ،زنگها و بوقها، رایج ترین تجهیزات شنیداری در سیستم اعلام حریق هستند. برخی از سیستمها دارای تکنولوژی پخش صدای ضبط شده اپراتور توسط بلندگوها نیز میباشند.
  • ریموت اندیکاتور(چراغهای سردرب): انواع چراغهای گردان یا چشک زن که در راهرو و لابی ها، بالای درب واحدها واطاقها، نشان دهند بروز حریق در آن قسمت هستند. نشانگرهایی که روی تابلوی مرکزی بروز آتش سوزی را با معرفی محل حریق نشان میدهند از همین دسته بشمار می آیند.تجهیزات جانبی شامل موارد زیر هستند:
  • تجهیزات تست، آزمایش و نگهداری سیستم اعلام حریق.
  • تکرار کنند تابلوی مرکزی.
  • تجهیزات ارتباطی مانند تلفن کننده های اتوماتیک.
  • کابل، جعبه های تقسیم، لوله و سینی هایی که وظیفه ارتباط بین تجهیزات سیستم را بعهده دارند.
  • انواع رله و تجهیزات فرمان ده که برای کنترل سیستم تهویه مرکزی، قطع برق آسانسور، بستن شیر اصلی گار یا قطع فیوز برق و همچنین باز و بسته کردن دربها بکار میروند.

 طرز کار تابلوی کنترل مرکزی :

    این وسیله، فرمانده و مغز متفکر! سیستم اعلام حریق است که ضمن آنالیز و تجزیه و تحلیل کلیه پالسهای ورودی و دستورات خروجی را در سیستم کنترل کرده در عین حال تغذیه کلیه تجهیزات در سیستم را نیز به عهده دارد. منبع تغذیه اصلی برق متناوب AC ومنبع تغذیه ثانوی جهت تغذیه تجهیزات از نوع مستقیم یا DC است. انواع دتکتور (دودی، حرارتی، ترکیبی و شعله) و شستی، تجهیزات ورودی و انواع آژیرها ،چراغ های هشدار و تجهیزات عمل کننده دیگر مثل رله های فراخوان آسانسور، بازکن دربهای اضطراری و سیستمهای اطفاء حریق از جمله تجهیزات خروجی سیستم بحساب می آیند.

    انتخاب تابلو یا پنل مرکزی، تابع وسعت ساختمان و نوع کاربری آن، تعداد زون یا مناطق تحت پوشش و کل تجهیزات ( ورودی – خروجی) نصب شده در سیستم میباشد. و میبایست در نقطه ای کاملا روشن و مجهز به سیستم روشنایی اضطراری از ساختمان نصب شود که احتمال بروز حریق در آن کم است ودر عین حال تردد پرسنل و اشخاص در آن قسمت از ساختمان بیشتر از سایر نقاط است.

 اهم وظایف تابلوی کنترل مرکزی:

  • صحت عملکرد سیستم
  • تغییر آدرس ها و تنظیم زمان
  • امکانات برنامه ریزی جهت کل سیستم
  • راه اندازی مجدد دتکتورها، ساکت نمودن آژیر وخاموش نمودن تجهیزات دیداری.
  • نمایش وضعیت سیستم و ذخیره اطلاعات و رویداها
  • برقراری ارتباط تلفنی با مراکز مسئول ( آتش نشانی، پلیس و ...)
  • چاپ گزارش ها وکنترل کلیه رله ها

     با در نظر گرفتن موارد فوق، تابلوی مرکزی شامل همه یا برخی از کلیدهای عملیاتی و نشانگرهای دیداری یا شنیداری که ذیلا بیان میگردد باشند. بدیهی است تابلوهای مرکزی هوشمند ( آدرس پذیر) بغیر از موارد بالا، دارای صفحه نمایشگر بخصوصی (Display) میباشند، همچنین قابلیت کانکت به رایانه و ثبت وضبط کلیه وقایع را داشته میتوانند با تجهیزات جانبی دیگری مانند مودم (Modem) و یا کارت شبکه، عملکرد سیستم را از راه دور واز طریق شبکه جهانی اینترنت به عهده داشته باشند.

 عملکرد برخی از کلیدها ونشانگرهای تابلوی کنترل مرکزی:

     کلید تمرین Drill Switch)، کلیدی است که برای قطع ارتباط فی مابین تابلو کنترل مرکزی با تابلو تکرار کننده و سازمان آتش نشانی جهت انجام عملیات تست و آزمایش و اطمینان جهت عملکرد صحیح سیستم بکار میرود.

  • کلید راه اندازی مجددReset Switch که جهت بازگرداندن سیستم اعلام حریق بحالت عادی بکار میرود.
  • کلید سکوت Silence Switch برای قطع وغیر فعال کردن صدای آژیرها در نظر گرفته شده است.
  • کلید ورودی اطلاعات Data Entry Keys ، برای ورود رمز تابلو و تنظیمات کلی تابلو بکار میرود.
  • تکمه های جهت دار Arrow Keys، این کلیدها با جهات چهارگانه ( بالا، پایین، چپ و راست) جهت دستیابی به اطلاعات و تغییر منوهای صفحه تابلوی مرکزی است.
  • تکمه فرمان Commmand Key): کلید یا تکمه ای برای انجام تغییرات در منوهای مختلف مطابق نیاز اپراتور.

 انواع نشانگرهای دیداری تابلو مرکزی:

 این نشانگرها از نوع دیود نورانی با رنگ بندیهای متنوع و کارکرد خاص، معمولا بشرح زیر میباشند:

  • اعلام حریق، رنگ قرمز
  • پیش هشدار وبروز نقص فنی درون تابلو مرکزی، رنگ کهربایی
  • بروز نقص خارجی ، رنگ کهربایی
  • مشکل در عملکرد ریزپردازنده ، رنگ کهربایی
  • اتصال جریان صحیح در تغذیه سیستم، رنگ کهربایی
  • عیوب کلی در سیستم، رنگ کهربایی
  • اشکال در حلقه و لوپ، ایراد اتصال زمین، نقص در آژیرها، رنگ کهربایی
  • برقرار شدن ارتباط بین تابلو و سیستم، چشک زن سبز
  • تعداد مناطق حریق، رنگ قرمز
  • شرایط عادی و نرمال سیستم، رنگ سبز
  • اشکال در باطری پشتیبان، تنظیمات ناقص و ریست سیستم، رنگهای مختلف.
  • نشانگر جریان برق شهری که نشان دهنده برقراری جریان متناوب AC در تابلو میباشد.

دتکتورها

انواع دتکتورهایی که در یک سیستم اعلام حریق بکار میروند متنوع میباشند که بارز ترین آنها، دتکتورهای دودی، حرارتی، و تشخیص گاز میباشد.

 دتکتور دودی

   دتکتور دودی از رایج ترین نوع دتکتور و دتکتور حریق میباشند که در چهار نوع: 1- فتوالکتریک 2- یونیزاسیون 3- لیزری 4- مکشی خلاصه میشوند که از میان آنها دتکترو فتوالکتریک ( نوری یا اپتیکال) بیشترین کارآیی و مورد استفاده را دارد.

 دتکتورهای دودی سریعتر از نوع حرارتی عمل کرده، حساسیت آنها بطور معمول بر اساس درصد تیرگی بر متر %obs/m)) آنالیز و سنجیده میشود.

 براساس استاندارد انجمن سیستم حفاظت از حریق کشور انگلستان، برای دتکتورها، سه نوع حساسیت تعریف شده که بشرح ذیل میباشند:

  1. حساسیت معمولی 5%obs/m              
  2. حساسیت زیاد %obs/m
  3. حساسیت خیلی زیاد0.8%obs/m         

    برخی از دتکتورهای دودی مجهز به دیودی هستند که فعال یا غیر فعال بودن آنرا بصورت چشمک زدن، نشان میدهد.

     چشمک زدن دیود در هر8-12 ثانیه یکبار، نشانه وضعیت عادی است . در صورتیکه بصورت مداوم روشن باشد نشان دهنده عملکرد دتکتور و ارسال پالس هشدار به تابلوی مرکزی است و اگر خاموش باشد یا چشمک زدنهای سریع ( معمولا 1-2 ثانیه یکبار) داشته باشد نشانگر ایراد و نقص در دتکتور میباشد.

 آزمایش حساسیت دتکتور

    چناچه دتکتور مجهز به مکانیزم تست حساسیت باشد ،تحریک آن به مدت دو ثانیه و تعداددفعات چشمک زدن دیود نوری تعبیه شده روی آن، میتوان با استفاده از جدول زیر حساسیت آنرا مشخص کرد:

تعداد چشمک دیود

حساسیت

1

غیر حساس

3-2

دتکتور به اندازه کافی حساس نیست

7-6-5-4

حساسیت عادی

9-8

حساسیت خیلی زیاد

 نحوه عملکرد دتکتور دودی فتوالکتریک:

    یک منبع نوری کوچک و یک سلول دارای حساسیت به فوتونهای نور، دو بخش اصلی دتکتور فوتوالکتریک را تشکیل می دهند. دیود نوری به عنوان فرستنده و سلول یاد شده بعنوان گیرنده با زاویه ای خاص نسبت بهم قرار گرفته اند بصورتیکه تشعشعات نورانی دیود در زمان طی مسیر مستقیم موجب تحریک سلول نمی شود. زمانیکه دود یا ذرات معلق دیگری وارد محفظه دتکتور میشود، بازتابش نور از طریق ذرات دود، موجب تحریک سلول حساب به نور شده و ارسال سیگنال را باعث میشود.

 مشخصه عمومی دتکتورهای دودی فتوالکتریک

میزان حساسیت

زیاد

ارتفاع نصب

بین 2.5 تا 11 متر

نحوه ارسال سیگنال

آنالوگ

امکان نصب از از نظر کاربری

فراوان، باستثنای اماکنی که دود آلود بودن آنها نتیجه کار عادی اشان باشد، مثل پارکینگها ،آشپزخانه ها و اماکنی که ارتفاعی بیش از 12 متر دارند.

علت ارسال سیگنال خطای کاذب

رطوبت ، دود و بخارهای ناشی از کار عادی

انواع دتکتور

متعارف ،آدرس پذیر و هوشمند.

 دتکتور دودی یونیزه

    این نوع دتکتور دارای محفظه ای با دو الکترود + و - هستند که وجود ماده رادیواکتیو ضعیف شده ای بنام آمریسیوم 241 موجب یونیزه شدن هوای داخل آن شده و برقراری جریان الکتریکی ضعیفی بین دو الکترود در محفظه یونیزه را موجب میشود. ورود دود به داخل محفظه موجب بهم ریختگی و کاهش جریان الکتریکی بین دو الکترود می شود و بدنبال آن با فعال شدن مدار الکتریکی ، پالس و سیگنال وجود حریق برای فعال شدن آژیر ارسال میگردد.

 مشخصه عمومی دتکتورهای دودی یونیزه

میزان حساسیت

بسیار زیاد(درتشخیص آتش های سریع)

ارتفاع نصب

بین 2.5 تا 11متر

سرعت مناسب هوا در محل نصب

کمتر از 5 متر بر ثانیه

نحوه انتقال سیگنال

آنالوگ

امکان نصب از نظر کاربری

محدود (راهروها،کتابخانه ها)

دلیل ارسال پیام اشتباه

رطوبت ،فشار وسرعت زیاد هوا،دود ناشی از کارهای عادی

انواع

متعارف ،آدرس پذیر ؛هوشمند

 دتکتورهای مکشی

    دتکتورهای مکشی یا استنشاقی، براساس نمونه گیری از هوای یک فضای معین، وجود دود که احتمال دارد ناشی از آتش باشد را شناسایی میکند. یک واکش کوچک ، یک یا دو دتکتور دودی و ریز پردازنده مخصوص که عمل آنالیز و ارزیابی را عهده دار است،؛ اجزای اصلی دتکتور مکشی را تشکیل میدهد.

 دتکتور حرارتی

   دتکتورهای حرارتی مانند ترموستات ها دارای یک بخش الکتریکی یا مکانیکی حساس به حرارت و گرما میباشند، لذا میتوان این تجهیزات را بدوا در دو گروه الکتریکی و مکانیکی دسته بندی نمود. .

    باید دتکتورهای با حسگر ترموکوپل یا ترمیستوری در گروه الکتریکی و دتکتورهای حسگر فانوسی (بی متالی) را در گروه مکانیکی جای داد. بطور کلی این دتکتورها در سه نوع حرارتیثابت، افزایشی و خطی هستند.

 مشخصه عمومی دتکتورهای حرارتی:

حساسیت

تاخیری

ارتفاع نصب

بین 6 تا 9 متر

مساحت تحت پوشش

50 متر مربع

عملکرد در زمان حریق های پنهان

نامناسب

عملکرد در حریق های سریع توام با شعله

خوب

سرعت واکنش و عملکرد

نسبتا کند تا شعله ور شدن

حداکثر فاصله بین دو دتکتور حرارتی

7 متر یا کمتر

کاربرد و مورد استفاده

آشپزخانه، پارکینگ، و کلا اماکنی که استفاده از دتکتور دودی مقدور نیست

 دتکتور حرارتی ثابت :

    عملکرد حسگر این نوع دتکتورها براساس دمای از پیش تعریف شده و مشخصی میباشد، مثلا در بعضی از دتکتورهای حرارتی ثابت از فلز زود گدازی که تحت تاثیر دمای معینی ذوب می شود ،استفاده می شود که پس از عمل کردن برای استفاده دوباره، باید فیوز یا همان فلز زودگداز تعویض شود. بدیهی است امروزه اکثردتکتورهای حرارتی ثابت از مکانیزم ترمیستوری یا بی متالی برخوردار هستند که برای راه اندازی مجدد نیازی به تعویض یا برنامه های بخصوصی ندارند.

 مشخصه نوعی دتکتور حرارتی ثابت :

 الف )مکانیکی :

نوع

بی متالی (حرارتی ثابت)

ولتاژ اسمی

24VDC

ولتاژ کار

15-30VDC

جریان آماده بکار

0

جریان در حالت سنس (هشدار)

50 میلی آمپر تحت ولتاژ 24VDC

دامنه دمای محیط

60C+ تاC -30

دامنه دما برای نگهداری و انبار نمودن

70C+ تا C-30

درجه حفاظت الکتریکی

IP67

ویژگی

ضد آب

 ب)الکترونیکی:

نوع

ترمیستوری (حرارتی ثابت)

ولتاژ اسمی

24VDC

 دتکتور حرارتی خطی Linear Heat Detector

 دتکتورهای خطی بعلت ساختار رشته ای و طولانی بدین اسم نامیده می شوند. این چنین ساختاری استفاده از آنها را درکنار و حواشی سقفهای دکوراتیو بصورتیکه دور از انظار باشند ممکن می سازد. انبساط مایع ویا گاز تحت تاثیر حرارت در داخل لوله ای بلند و یا استفاده از چندین فلز زود گداز در طول مسیر دتکتور خطی و یا تغییر مقاومت دو رشته سیم متاثر از حرارت، تماما باعث میشود عوامل و محرک و فعال کننده سیستم اعلام حریق باشند.

 معمولا دتکتورهای خطی در چهار دسته دمایی زیر قرار میگیرند:

بسیار زیاد

(180C)356F

زیاد

(137.8 C)280F

میانگین

(87.8C)190F

عادی

(68.3C)155F

     کارکرد دتکتور خطی از روشی بسیار ساده پیروی دارد. دو رشته سیم از یک طرف به تابلو مرکزی اعلام حریق و از طرف دیگر یک مقاومت انتهای خط متصل است . مقاومت مجموع دو سیم و مقاومت انتهای خط و با در نظر داشتن طول مسیر مقدار معینی است . در صورت بروز حریق در نقطه ای فرضی، با از دست رفتن خاصیت عایقی پلیمر حساس به گرما، بین دو رشته سیم اتصال کوتاه شده و در نتیجه مقاومت کامل مدار برابر صفر میشود.

   دتکتورهای حرارتی خطی با توجه به نوع، طول، قطر، مقاومت سیم و نیز جنس پوشش و روکش ها دماهای مختلفی از 75 تا 265 درجه سانتی گراد عمل می کنند.

ولتاژ کار

15-30VDC

جریان

35 میکرو آمپر تحت ولتاژ 30V

ماگزیمم جریان کلید زنی

40 میلی آمپر

دمای تحریک

62C

دامنه دمای محیط

50C+ تا 10 C -

دامنه دما برای نگهداری و انبار نمودن

60C + تا -30 C

رطوبت نسبی در دمای 45C

95%

 دتکتور حرارتی افزایشی

 علت تحریک این دتکتور بر اساس سرعت افزایش دمای محیط است، لذا دو عامل افزایش دما و مدت زمان، در کارایی و عملکرد این نوع دتکتور از عوامل اصلی است.

 رنج تحریک برای اکثریت این نوع دتکتور 84C (15F) در 60 ثانیه میباشد، بدین معنا که اگر دمای مکانی ظرف مدت 60 ثانیه بمیزان 8.4C افزایش داشته باشد، این دتکتور باید در وضعیت هشدار قرار بگیرد، لذا برای اماکنی که امکان افزایش ناگهانی دمای محیط وجود دارد مناسب نیست. در این دتکتور از دو حسگر دما استفاده میگردد، یکی از حسگرها در محفظه ای بسته و بدور از تاثیرات محیط قرار داشته، حسگر بعدی در معرض دمای بیرون قرار میگیرد و تغییرات سریع دمای محیط را بصورت لحظه ای و مستقیم حس میکند . افزایش میزان دما در واحد مشخص زمان باعث تحریک حسگر خارجی و ایجاد ناهماهنگی بین دو حسگر و در نهایت فعال شدن دتکتور می گردد.

 نحوه نصب دتکتورهای حرارتی :

  • از این دتکتور در اماکن با سقف بیشتر از 9 متر نباید استفاده شود.
  • دتکتور حرارتی افزایشی نباید در محلهایی که احتمال تغییرات ناگهانی دما وجود دارد نصب می شوند.
  • دتکتور دمای ثابت عموما برای موتورخانه وآشپزخانه ها و مجاورت کوره های هوای گرم مناسب است .
  • دتکتور حرارتی افزایشی بیشتر مناسب پارکینگ هایی است که با فضای باز ارتباط دارند.

 دتکتور گازی

 این دتکتورهای بخصوص برای تشخیص گازهای قابل انفجار یا گازهای ناشی از آتش کاربرد دارند. در واقع نوعی وسایل اندازه گیری گازها میباشند که در تراکم تعریف شده ای برای عدم انفجار گاز فعال شده و عموما برای یک نوع گاز ساخته میشوند.

 تعيين مشخصه مدار هشدار دهنده ها با تغذیه 24 ولت مستقیم

  • حداقل اندازه كابل بايد AWG18 و حداقل ولتاژ خط بایستی 20.4 ولت باشد .
  • حداقل ولتاژ مورد نیاز جهت هرکدام از تجهيزات 17v DC باشد.
  • از طریق قانون اهم وحداکثر افت ولتاژ که برابر 3.4v است ،حداکثر مقاومت مجاز را تعیین نمود.

 اعلام یا هشدار كاذب :

 1) يكي از رایج ترین مشكلات سيستم هاي اتوماتيك اعلام حريق، هشدار کاذب و نادرست است که عموما باعث مزاحمت و دردسر زیاد شده و بقول معروف در صورت تکرار شدن، سیستم را چوپان دروغگو معرفی میکند !!

2)طبقه بندی هشدارهای کاذب

3) هشدارهای ناشی از وجود اشکال در سیستم.

4)هشدارهاي ناشي از كارهای روزمره و عادی مانند آشپزی، استعمال دخانیات، گرد وغبار و ...

5)هشدارهاي ناشي از اقدامات خصمانه مثل شکستن شيشه شستي ها جهت تحریک آژیرها بمنظور آزار رسانی.

6)هشدارهاي کاذب ناشي از نيت خير ولی عجولانه ( شک داشتن در مورد حریق توسط افراد غیر مغرض).

7)هشدارهاي کاذب گنگ ( در هیچ یک از مقولات فوق گنجیده نمیشود!! ).

8)انتخاب نامناسب و نصب ناصحیح تجهيزات.

9)عدم نگهداري و پشتیبانی فنی از سیستم منصوبه.

 عوامل موثر در ایجاد هشدار کاذب

  • بخار آب و رطوبت زياد
  • دود سيگار و گرد وغبار
  • حشرات و جانوران کوچک
  • اسپري هاي مختلف
  • دود منتج از بعضی فعالیتها مانند آتش بازي و غيره
  • برشكاري، جوشكاري و کارهای مشابه
  • دود هاي نمايشي، دستگاههاي طبی بخور
  • پارازيتها و تداخل امواج مغنا طيسي
  • نوسان و تغییر دمای زیاد
  • تغيير كاربري اماکن ( بدون در نظر گرفتن طرح اولیه سیستم)
  • ناهماهنگی بین دتکتورها و محل
  • آزمايش و سرويس دوره ای تجهیزات سیستم (بدون غير فعال نمودن سيستم)
  • آسيب هاي تصادفي، خصمانه یا کودکانه.

     نکته مهم: بهمان اندازه که سیستم اعلام حریق دارای وسعت زیاد و گسترده باشد، بهمان نسبت هشدارهای کاذب آن نیز افزایش می یابد. طبق آماری که در اثر تجربه بدست آمده است در یک سیستم اعلام حریقی که بین 35 تا 40 دتکتور نصب گردیده است ارسال دو پیام خطا و هشدار کاذب در سال، امری طبیعی بوده دور از انتظار نیست.

 تعمیر، نگهداری و پشتیبانی فنی سیستم اعلام حریق

 بازدید روزانه:

  • کنترل علائم دیداری و شنیداری.
  • پیگیری و رفع اشکال سیستم با توجه به ثبت در دفتر وقایع.

بازدید هفتگی:

  • آزمایش چند دتکتور و شستی، بصورتیکه در یک دوره 30 روزه کل تجهیزات تست شوند.
  • بازدید از اتصالات و منبع تغذیه و وضعیت باطریهای پشتیبان.
  • تست و بازدید از آژیرها و زنگها
  • ثبت نتایج بازدید و تست در دفتر وقایع

 بازدید فصلی(سه ماهه):

  • انجام کلیه مراحل بازدید هفتگی
  • قطع برق اصلی، بمنظور تست و آزمایش تغذیه از ناحیه باطریها

بازدید سالیانه:

  • انجام تست هفتگی و فصلی بصورت کامل.
  • تمیز کردن کلیه دتکتورها با اخذ مشاوره از فروشنده یا نماینده فروش شرکت تولید کننده

بازدید 3 ساله:

  • تعویض باطریها
  • چک کردن اتصالات سیم کشی
  • انجام بازدید سالیانه بصورت کامل

     در نهایت، سرویس کلی سیستم اعلام حریق منصوبه و عقد قرارداد با شرکتهای متخصص ( در صورت نداشتن تخصص و تبحر کافی) بمنظور اینکار، توصیه میگردد.. هرچه سیستم اعلام حریق نصب شده در محل را بدون نقص و سالمتر نگه دارید، در حقیقت ضریب ایمنی محل مسکونی یا کار خود را افزایش داده اید...

  موفق و پیروز باشید.

  جهت دانلود فایل مقاله فوق، روی خط کلیک بفرمایید.